أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري ) ( مترجم : محمد توكل )

مقدمهء مترجم 41

فتوح البلدان ( فارسى )

نصرانى از اين مقوله است . د . حقوق بين الملل اسلامى . در اين زمينه كتاب فتوح البلدان مىتواند به عنوان يك منبع اصيل و دقيق مورد استفاده قرار گيرد . و در اين مايه هم از جهت دكترين و قواعد حقوقى و هم از لحاظ ارائه قضايا و « case » هاى حقوقى جالبترين اثر تاريخى به شمار مىرود . كسانى كه در اين زمينه بررسيهايى دارند ، پس از مطالعهء فتوح البلدان صحت چنين ادعايى را به سهولت در خواهند يافت . براى مباحثى نظير عقد امان ، مهادنه ، نبذ ، نقض عهود و غيره اين كتاب بىنظير است . گاهى بلاذرى « case » مربوط را طرح نموده و به عنوان يك محقق و عالم حقوقى دكترين موجود و آراء صاحب‌نظران را مورد تحليل قرار داده و سپس استادانه خواننده را به نتيجه‌يى كه خود صحيح مىداند ، هدايت مىكند . به طور خلاصه تمامى آنچه در كتب فقهى به طور مجرد و انتزاعى در زمينهء سير و حقوق بين الملل مورد بحث قرار گرفته در كتاب فتوح البلدان زنده و عملى مطرح شده است . ه . نظام پولى . گذشته از اينكه فصل ويژه‌يى به نقود اختصاص داده شده ، مسائل پولى در بقيهء قسمتهاى كتاب نيز مورد بحث قرار گرفته و از مجموعهء آنها خواننده مىتواند اطلاعات دقيقى در اين زمينه به دست آورد . اعتقاد عمومى پژوهندگان و محققان معاصر بر اين است كه اطلاعات ارائه شده از سوى بلاذرى در اين مورد بسيار ذى قيمت و تقريبا بىنظير است . و . بلاذرى دربارهء خط فصل جداگانه‌يى نوشته كه تاريخ سواد آموزى نزد اعراب را به دقت بيان مىدارد ، و از لحاظ مطالعهء اين جنبه از حيات اجتماعى اعراب بسيار جالب است . ز . فتوح البلدان فصلى را به مهر و خاتم و اهميت آن در امور حكومتى اختصاص داده است . همچنين اطلاعات بسيارى در مورد